Albalı rəngi Yaponiyada buludları simvolizə edir. Buna səbəb albalı çiçəklərinin eyni vaxtda kütləvi şəkildə çiçəkləməsidir

Sakura

gilas
Gilas
albalı
Albalı

Dünyada çox insan albalı nədir bilmir. Onlar, eləcə də, yaponlar gilası tanıyır. Bəli! “Cherry”nin çotto suppay (ちょっと すっぱい – bir az turş) və də azca yastı formada olanı albalıdır. Bunu başqa necə izah etmək olar ki bir yapona?! Necə deyərlər, evdə bişməyib, qonşudan da gəlməyib… Yaponiyada albalı yoxdur. Sakuranbo (さくらんぼ) tərcümədə gilas deməkdir. Sakura (桜 və ya 櫻; さくら) dedikdə isə, bura gavalıkimilər cinsinə (xüsusilə də yapon albalısı (prunus serrulata)) aid bütün ağaclar və kolkimilərin çiçəkləri daxil edilir (Prunus gavalı, şaftalı, gilas, albalı, ərik, badamdan ibarət olan ağac və kolkimilərin cinsidir. Yeməli meyvə yetişən növü prunus avium və prunus cerasusdur). Sakura adı altında ümumiləşdirilən növ ağaclar adətən ancaq dekorativ bitki kimi istifadə olunur, əksər hallarda məhsul vermir və ya kiçik ölçüdə yabanı meyvə verir. Bu növ (prunus serrulata) təbii şəkildə Yaponiya, Tayvan, Koreya, Çin, Qərbi Sibir, İran, Pakistan, Hindistan, Kanada, ABŞ da daxil olmaqla əsasən şimal yarımkürəsinin mülayim iqlim qurşağında yetişir. Xrizanteniumla birgə sakura Yaponiyada milli çiçək hesab olunur.

Yaponiyada sakuranın müxtəlif növü var, burada 200-dən çox çeşid, hibridlər yetişdirilir. Ən məşhur çeşidi Somei Yoşinodur. Çeşidin adı Somei kəndindən (indi Tokioda Toşima hissəsi) götürülüb. Çiçəkləri ağappaqdır, xüsusilə kökə yaxın hissələrdə açıq çəhrayı çaları vardır. Bu ağaclar çiçəklənir və yarpaqları çıxmadan əvvəl bir həftə ərzində çiçəklərini tökür. Növ 19-cu əsrin sonlarında, Edo dövrünün sonu və Meici dövrünün başlanğıcında inkişaf etmişdir. 

✾✾✾

Qış sakurası və ya fuyuzakura (Prunus subhirtella autumnalis) payızda çiçəklənməyə başlayır və qış müddətində də bu proses davam edir. Edohiqanzakura, Tokio Hiqan çiçəyi (Prunus incisa) və mamezakura (Prunus pendula) arasında calaq olduğu deyilir.

Şidarezakura. Sapporo, Nakacima parkı, mart 2018. Foto: S. N.
Şidarezakura. Sapporo, Nakacima parkı, mart 2018. Foto: S. N.

Digər təsnifatlara yamazakura, yaezakuraşidarezakura daxildir. Yaezakuranın zəngin çəhrayı rəngdə, qalın ləçəkli böyük çiçəkləri var. Şidarezakura ya da ağlayan albalı çiçəyinin budaqları aşağı enir və çiçəkləri sallanaraq ağlayan söyüdlərə bənzəyir.

Rəmzi mənası

Albalı rəngi Yaponiyada buludları simvolizə edir. Buna səbəb albalı çiçəklərinin eyni vaxtda kütləvi şəkildə çiçəkləməsidir. Həmçinin, buddizmin təsiri ilə assossasiya olunan Yaponiya mədəni irsinin bir aspekti kimi metoforik şəkildə həyatın müddətli təbiətini ifadə edir və mono no avare (物の哀れ – keçici, qısamüddətli) anlayışını təcəssüm etdirir. Mono no avare ilə sakuranın əlaqəsi XVIII əsrə gedib çıxır, alim Motoori Norinaqanın adı ilə bağlıdır. Anilik, qeyri-adi incə gözəllik və çiçəklərin tez tökülməsi – zəriflik, insanın ölümlü olması, taleyi və karmanı asanlıqla qəbul etməsi ilə müqayisə olunur. Buna görə də sakura Yaponiya mədəniyyətində xüsusi yer tutur, anime, kinematoqrafiyada, məişət əşyalarında, paltarlarda, hər yerdə istifadə olunur.

IMG_0209

Tatu

Sakura Yaponiyanın irezumi tatu rəsmlərində üstünlük təşkil edən motivdir. Burada albalı çiçəkləri digər ənənəvi – koi, əjdaha, pələng – motivlərilə birgə təsvir olunur.

Sevinc Nur © yapon.az 2018

MÖVZU İLƏ ƏLAQƏLİ DİGƏR YAZILAR

“Donate” – İanə

09.04.2014-cü ildən Azərbaycanca Yaponiya haqqında ilk və yeganə portal olmasına baxmayaraq, heç bir yerdən maddi dəstək almır. Sayt yalnız könüllülük prinsipi ilə fəaliyyət göstərir. Texniki məsələləri həll etmək üçün maddi vəsait yalnız qarşılığı olmadan iştirakçı şəxslərin şəxsi hesabından ödənir. Saytın ayaqda qalmasını və xidmət göstərməsini istədiyiniz təqdirdə, bizə dəstək olmağınız xahiş olunur. Təşəkkürlər!

$1.00

3 şərh

  1. Geri izləmə: Osaka qəsri

Bir cavab yazın

Sistemə daxil olmaq üçün məlumatlarınızı daxil edin və ya ikonlardan birinə tıklayın:

WordPress.com Loqosu

WordPress.com hesabınızdan istifadə edərək şərh edirsinz. Çıxış /  Dəyişdir )

Google foto

Google hesabınızdan istifadə edərək şərh edirsinz. Çıxış /  Dəyişdir )

Twitter rəsmi

Twitter hesabınızdan istifadə edərək şərh edirsinz. Çıxış /  Dəyişdir )

Facebook fotosu

Facebook hesabınızdan istifadə edərək şərh edirsinz. Çıxış /  Dəyişdir )

%s qoşulma

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.